Lastik Hakkinda Bilinmesi Gerekenler

[RüStü ElmaS]

LASTİK HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

Kimyasal çelik teller ile çeşitli kimyasal maddelerin birleşiminden oluşan ve aracın yer ile temasını sağlayan tek ve önemli parçasıdır. Lastik içerisine basılan hava vasıtası ile takılı olduğu aracın ve üzerindeki yükün taşınmasını sağlar.



Lastiğin yer ile temas bölgesi

http://www.bigglook.com/biggauto/images/LastikYer.jpg SIRT : Lastiğin yer ile temas eden bölgesi.

OMUZ : Sırt ile yanağın birleştiği ve kalın kauçuktan yapılmış bölgesi.

YANAK : Lastiğin topuk ve omuz bölgesi arasında kalan, lastiğe esneklik sağlayan ve üzerinde markalama ve tanıtıcı bilgiler bulunan bölgesidir.

TOPUK : Lastiğin janta temas eden ve sıkıca bağlanmasını sağlayan bölgesidir.

Lastiğin Görevleri:
http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gifAraç yükünü taşımak
http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gifDireksiyon ile verilen yönü izlemek.
http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gifMotordan gelen gücü ileri/geri hareket olarak yansıtmak.
http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gifEmniyetli bir şekilde hem ıslak hem de kuru zeminde aracı durdurmak.
http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gifAmortisörlerde yardımcı olarak sürüş keyfini artırmak.

[RüStü ElmaS]

Lastiğin Performansını Ve Ömrünü Etkileyen Faktörler:
http://www.bigglook.com/biggauto/images/Lastik04.jpg

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Hava Basıncı
Uygun olmayan hava basıncı ileride tamiri mümkün olmayacak hasarların yanısıra, lastiğin düzensiz ve erken aşınmasına sebep olur. Hava basıncı lastik soğukken ölçülmeli ve mutlaka araç üreticilerinin belirlediği hava basıncı değerlerine uyulmalıdır.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Rot Ayarı
Aracınızın mekanik ve süspansiyon sistemlerindeki aksaklıklar nedeni ile direksiyon ve araç yönü aynı olmayabilir. Ön düzen bozukluğu sadece lastiklerinizde ekonomik kayba neden olmakla kalmaz aynı zamanda aracınızın süspansiyon ve döner aksamına da zarar vererek zaman içerisinde yüksek mekanik tamir ve bakım masraflarına yol açar.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/Lastik03a.jpg

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Balans Ayarı
Jant ve lastiğinizin uygun olarak eşlenmemesi hızlı sürüş esnasında zıplama, vuruntu, salgı, yalpa gibi konforsuzluklar hissetmenize neden olacaktır.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Rotasyon (Yer değiştirme)
Lastiklerinizin, araçta takılı oldukları her değişik pozisyonda değişik aşınma hareketlerine maruz kaldıklarıdan, periyodik olarak yerlerinin değiştirilmesi ömürlerini artıracaktır.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Diş Derinliği
Sırt bölgesi lastiğinizin yola basan kısmıdır. Lastik eskidikçe çekiş azalır. Zamanla lastiğiniz üzerindeki desen aşınarak kullanılmaz seviyeye gelir. Diş derinliği 1.6mm'nin altına inmiş lastikleri kullanmak, can ve mal emniyeti bakımından tehlikeli oldugu gibi, bir çok ülkede kanunen de yasaktır.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/Lastik05.jpg

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Yük miktarı ve Yükleme Biçimi
Sırt bölgesi lastiğinizin yola basan kısmıdır. Lastik eskidikçe çekiş azalır. Zamanla lastiğiniz üzerindeki desen aşınarak kullanılmaz seviyeye gelir. Diş derinliği 1.6mm'nin altına inmiş lastikleri kullanmak, can ve mal emniyeti bakımından tehlikeli oldugu gibi, bir çok ülkede kanunen de yasaktır

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Fren Ayarı
Fren sistemlerinizi araç üreticisinin tavsiye ettiği aralıklarla kontrol ettiriniz. Ayarsız frenler,lastiklerde düzensiz ve hızlı aşınmalarına neden olur.
Ani ve sert frenlemelerde kuvvet dağılımı lastiğe göre farklı olacağından, blok tipi aşınma olması ihtimali artar.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Araç Hızı
Araç kullanım hızı arttıkça lastiğin sıcaklığını yükselmesi sebebiyle sırt kauçuğu normale göre daha çok aşınma gösterir.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Lastik Eşlemeleri
Aracın tüm lastiklerinin aynı ebat ve yapıda olması gerekir. Aynı aks üzerinde farklı yapı, desen ve aşınmada lastik takılması halinde araç performansı olumsuz etkilendiği gibi lastik düzensiz ve hızlı aşınır.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Yol ve İklim Şartları
Düzgün olmayan yol yüzeylerinde ve sıcak yaz aylarında lastik normale göre daha çok aşınma gösterir.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Lastik Performans ve Ömürleri
Bu faktörlere ilave olarak araç kullanıcısının sürüş ve fren kullanım alışkanlıkları ile aracın bakım seviyesi gibi diğer faktörlere de bağlı olarak değişiklikler gösterebilir.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Bunlara Dikkat!
Tüm lastikler T&RA ve ETRTO gibi uluslararası örgütler tarafından belirlenen ; jant çapı, dış çap, kesit genişliği gibi alışkanlıkları ile aracın bakım seviyesi gibi diğer faktörlere de bağlı olarak değişiklikler gösterebilir.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Bunlara Dikkat!
Tüm lastikler T&RA ve ETRTO gibi uluslararası örgütler tarafından belirlenen ; jant çapı, dış çap, kesit genişliği gibi parametreler için belirlenen standartlara uymak zorundadır.

[RüStü ElmaS]

Tavsiyeler

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Bozuk satıhlarda yüksek hız yapmayın

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Uzun yola çıkarken ve araç yüklüyken hava basıncını 2 PSI artırın

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Stepne lastiğinizin basıncını da düzenli olarak kontrol edin.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Kışın diş derinliğinin 3 mm'den az olması çekişi olumsuz etkiler.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Aracınızı uzun süre kullanmayacaksanız, aracınızı takoza alın.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Lastiğinizi parlatmak için petrol ürünleri içeren deterjan veya cilalar kullanmayın

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Aynı aks üzerindeki lastiklerdeki farklı hava basınçları, aracın düşük hava basınçlı lastik tarafına doğru çekmesine neden olur.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Lastiğinizi kaldırım kenarlarına ve sivri yüzeylere çarpmaktan kaçının

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Diş derinliği 1.6 mm ye düşen lastikleri mutlaka değiştirin

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Kullanmadığınız lastikleri şişirilmiş olarak depolamayın

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Karlı ve buzlu yollarda lastiğinizin hava basıncını kesinlikle düşürmeyin.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Subap kapaklarını kapalı tutun.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gifSu ve fırça kullanılarak yapılacak temizlik lastikteki kimyasalların koruyucu bir film tabakası oluşturmasına yardımcı olur.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Yurdun dört bir yanına dağılmış Lassa bayilerine lastiklerinizle ilgili tüm konularda danışabilirsiniz.

Garanti Dışı Kalan Maddeler:

1) Taş, çivi, cam, metal ve benzeri cisimler nedeniyle hasarlanmış lastikler

2) Hatalı ve kötü kullanım sonucu meydana gelen çarpma ve darbelerden kaynaklanan hasarlar

3) Yoldaki kaldırım kasis, çukur, düşük banket ve benzeri dış etkenlerden dolayı meydana gelen hasarlar

4) İç lastik(tube-type) takılması gereken lastiklerin, iç lastik takılmadan (tubeless) kullanılması nedeniyle meydana gelen hasarlar

5) Dış lastik içerisine takılı iç lastik ve kolonun farklı marka olmasından kaynaklanan hasarlar

6) Aracın istiap haddi üzerinde aşırı yükleme yapılması sonucu meydana gelen olaylar

7) Yanlış uygulamalardan ve araç mekaniğinden dolayı hasarlanmış lastikler

8) Lastiklerin standardına uygun olmayan hava basıncı ile kullanılması sonucu meydana gelen hasarlar

9) Yüksek hızlarda yapılan ani frenlemeler neticesinde meydana blok şeklindeki hasarlar

10) Tamir edilmiş ve kaplama yapılmış lastikler

11) Lastiğin janta takılması veya sökülmesi sırasında meydana gelen topuk kırılması ve benzeri hasarlar

12) Lastiklerin, tüketiciler tarafından güneş altında uzun süre depolanması ve ozon üreten elektirik motoru ve benzeri cihazlara yakın olarak bulundurulması ile olabilecek yüzeysel ince çatlamalar

[RüStü ElmaS]

Yara Tamiri
Pratikte,tubeless otomobil lastiklerinin tamiri değişik malzemelerin kullanıldığı iki farklı yöntemle yapılır.Bunlar;herbiri için farklı tipte malzeme ve teçhizat kullanılan,yara tamirinde en uygun ve tavsiye edilen bir yöntem olan Mantar Yama (PRP) ile lastiğin yara alan bölgesinin kuşingam adı verilen dolgu maddesiyle doldurulup pişirilmesi ve içeriye get konulması yöntemiyle yapılan Takviyeli Yara Tamiridir.
Harici bir darbe sonucu yara almış/delinmiş lastiklerin incelenmesi,uygun alet ve ekipmanla tamirinin yapılması,sadece bu işlemi yapan kişinin sorumluluğundadır.

Tamir işlemi;bu konuda eğitilmiş kişilerce yapılmalıdır.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/Lastik-Tamir02.jpg

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Lastikteki delinme,tabanda belirtilen bölgede ise mantar yama ile takviyesiz yara tamiri yapılabilir.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Lastik hız semboşü "H" (210 km/saat) ve altı ise delik çapı azami 6 mm. ve lastik daha önce tamir edilmemiş ise tamir edilebilir.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif 240 km/saat ve üstü hız sembollü lastiklerin tamir edilmesi sakıncalıdır.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Liner tabakada çatlama ve kesilme,kırılma ve aşırı deformasyon varsa,tamir yapılmamalı ve lastik kesinlikle yenisiyle değiştirilmelidir.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/Lastik-Tamir01.jpg

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Tamirde temizlik çok önemlidir.Yara tamir malzemesi,sadece temiz yüzeye yapışır.Yara bölgesinin içten dıştan konik bir zımpara taşıyla iyice temizlenmesi ve yara içindeki serbest kalan çelik kuşak tel uçlarının,elmas uçlu bir matkapla alınması gerekir.Bu işlem iyi yapılmazsa,ilerde çelik kuşak uçları çalışma yaparak paslanabilir ve yara tamir malzemesine hasar vererek,lastiği hizmet dışı bırakabilir.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Tamir malzemesinin kullanılacağı yerdeki kauçukla kesinlikle benzer özellikler taşıması gerekir.Eğer kullanılan malzeme kauçuk esaslı değilse esnemesi,gerilmesi ve lastik bünyesinde oluşan ısıya tepki özelliği farklı olacağından,ayrılma yapar.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Yara tamirinin yüksek sıcaklığa sahip ütülerle yapılması,lastikte istenmeyen sorunlar çıkarır.Ütünün temas ettiği alandaki kauçuk yeniden pişerek,orjinal özelliklerinde bir bölümünü yitirir.Kuşaklarda açılmalar ve lastik tabanında şekil bozuklukları oluşabilir.

http://www.bigglook.com/biggauto/images/next.gif Hasarlı lastik janttan çıkarılıp iç kısmı dikkatlice incelenmelidir.
Çok kısa süre de olsa,havasız lastik üzerinde yürüme,karkastaki kordlara zarar verebilir.Liner'da (tubeless lastiklerde olan ve hava sızdırmazlığı sağlayan tabaka) çatlamalar olabilir.

Lastiğin yara almış bölgesinin,fitil yamayla tamir edilmesi,ilerde soeun çıkarabileceğinden sakıncalıdır.